سوخت کشتی و قوانین IMO: آنچه مدیران باید بدانند

صنعت دریانوردی بین المللی در سال های اخیر با تحولات عظیمی در حوزه مقررات زیست محیطی روبرو شده است. سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) به عنوان نهاد قانون گذار در این حوزه، با هدف کاهش اثرات مخرب حمل و نقل دریایی بر اتمسفر، قوانین سختگیرانه ای را تدوین کرده است که مستقیما بر نوع سوخت مصرفی، هزینه های عملیاتی و استراتژی های کلان شرکت های کشتیرانی و پالایشگاهی تاثیر می گذارد. برای مدیران فعال در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی و همچنین مالکان شناورها، درک دقیق این قوانین نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بقا در بازار رقابتی امروز است.

تحول بزرگ: قانون IMO 2020 و محدودیت گوگرد

مهم ترین نقطه عطف در تاریخ سوخت های دریایی، اجرای قانون IMO 2020 در اول ژانویه سال ۲۰۲۰ بود. طبق این مصوبه، حداکثر میزان گوگرد موجود در سوخت مصرفی کشتی ها در خارج از مناطق کنترل انتشار (ECA) از ۳.۵ درصد به ۰.۵ درصد جرم بر جرم کاهش یافت. این اقدام با هدف کاهش انتشار اکسیدهای گوگرد (SOx) صورت گرفت که عامل اصلی باران های اسیدی و بیماری های تنفسی در مناطق ساحلی هستند.

این تغییر ناگهانی، بازار سوخت را به دو بخش تقسیم کرد: سوخت های با گوگرد بسیار کم (VLSFO) و سوخت های با گوگرد بسیار کم تر (LSMGO) برای مناطق خاص. مدیران ارشد در آن زمان با چالش های متعددی از جمله عدم قطعیت در تامین سوخت استاندارد، نوسانات قیمتی شدید و مسائل فنی مربوط به ناسازگاری سوخت های مختلف روبرو شدند.

شاخص های جدید: EEXI و CII

اما محدودیت ها به گوگرد ختم نشد. از سال ۲۰۲۳، قوانین جدیدی تحت عنوان شاخص طراحی کشتی های موجود برای بهره وری انرژی (EEXI) و شاخص شدت کربن عملیاتی (CII) به اجرا درآمد. این قوانین بر میزان انتشار دی اکسید کربن (CO2) تمرکز دارند و به طور مستقیم کارایی سوخت مصرفی و نحوه راهبری کشتی را هدف قرار میدهند.

شاخص CII به هر کشتی بر اساس میزان انتشار کربن، رتبه ای از A تا E میدهد. کشتی هایی که رتبه ضعیف (D یا E) دریافت کنند، ملزم به ارائه طرح های اصلاحی برای بهبود رتبه خود هستند. اینجاست که نقش کیفیت سوخت و استفاده از هیدروکربن های با کیفیت بالاتر پررنگ تر میشود؛ چرا که سوخت های با احتراق ناقص یا ناخالصی بالا، دستیابی به رتبه های برتر را غیرممکن میسازند.

چالش های عملیاتی و فنی برای مدیریت

از دیدگاه مدیریتی، انتخاب سوخت تنها یک مسئله مالی نیست، بلکه یک مدیریت ریسک همه جانبه است. برخی از مهم ترین چالش های فنی ناشی از سوخت های جدید عبارتند از:

• ناسازگاری سوخت ها: مخلوط کردن دو سوخت با پایه های مختلف میتواند منجر به تشکیل لجن و گرفتگی سیستم سوخت رسانی شود.
• پایداری شیمیایی: سوخت های با گوگرد کم معمولا تمایل بیشتری به اکسیداسیون و ناپایداری در انبارداری طولانی مدت دارند.
• روانکاری: کاهش گوگرد گاهی منجر به کاهش خاصیت روانکاری سوخت میشود که میتواند به پمپ ها و انژکتورها آسیب برساند.

مدیران باید اطمینان حاصل کنند که تامین کنندگان سوخت، فرآیندهای تصفیه و پالایش را با دقت بالا و طبق استانداردهای جهانی انجام میدهند.

نقش فرآیندهای نوین در تامین سوخت استاندارد

تولید سوختی که همزمان محدودیت های گوگرد را رعایت کند و از کیفیت احتراق بالایی برخوردار باشد، نیازمند تکنولوژی های پیشرفته پالایشی است. فرآیندهای مانند مرکاپتان زدایی از میعانات گازی، یکی از راهکارهای کلیدی برای تولید هیدروکربن های سبک و سنگین با کیفیت صادراتی است. حذف ترکیبات گوگردی نه تنها به حفظ محیط زیست کمک میکند، بلکه باعث کاهش خوردگی در مخازن و سیستم های موتوری میشود که در نهایت هزینه های نگهداری را برای مدیران بخش دریایی به حداقل میرساند.

علاوه بر این، تمرکز بر جلوگیری از خام فروشی و تبدیل میعانات گازی به محصولات با ارزش افزوده بالا، استراتژی است که پالایشگاه های پیشرو در پیش گرفته اند تا نیاز بازارهای بین المللی و رینگ های انرژی را با بالاترین استانداردهای موجود پوشش دهند.

استراتژی آینده: به سوی سوخت های سبز

مسیر ترسیم شده توسط IMO به سمت کربن زدایی کامل تا سال ۲۰۵۰ میلادی است. این یعنی مدیران باید از همین حالا به فکر سرمایه گذاری بر روی سوخت های جایگزین و همچنین بهینه سازی فرآیندهای فعلی باشند. استفاده از تکنولوژی های نوین در تولید محصولات پتروپالایشی، راه را برای تولید سوخت های پاک تر و با بازدهی بالاتر هموار میکند.

پترو پالایش نیک یزد: پیشرو در تولید فرآورده های استاندارد و پایدار

شرکت پترو پالایش نیک یزد با درک عمیق از الزامات بین المللی و قوانین IMO، ماموریت خود را بر تولید محصولاتی با کیفیت برتر و سازگار با محیط زیست بنا نهاده است. ما با بهره گیری از اختراع ثبت شده خود در زمینه مرکاپتان زدایی میعانات گازی و استقرار سیستم های مدیریت کیفیت QMS و IMS، توانسته ایم محصولاتی را روانه بازار کنیم که نه تنها در رینگ بین الملل بورس انرژی مورد استقبال قرار میگیرند، بلکه استانداردهای سخت گیرانه فنی را نیز پاس میکنند. پترو پالایش نیک یزد به عنوان صادرکننده نمونه، با تکیه بر دانش متخصصین خود و استفاده از موقعیت استراتژیک در منطقه ویژه اقتصادی یزد، آمادگی دارد تا با تامین هیدروکربن های سبک و سنگین مطابق با استانداردهای جهانی، به عنوان شریکی استراتژیک در کنار مدیران صنعت حمل و نقل دریایی و بازرگانی بین المللی قرار گیرد تا با هم برای ایجاد ارزش پایدار تلاش کنیم.